آپراکسی گفتار در بزرگسالان

این اختلال با اشکال در اجرای حرکات اختیاری بدون هیچگونه ضعف در عضلات، فلجی و یا ناهماهنگی مشخص میشود
آپراکسی گفتار در بزرگسالان اختلالی در برنامه ریزی حرکتی است که از آسیب عصب شناختی ناشی می‌شود.

آپراکسی گفتار در بزرگسالان اختلالی در برنامه ریزی حرکتی است که از آسیب عصب شناختی ناشی می‌شود.

این اختلال با اشکال در اجرای حرکات اختیاری بدون هیچگونه ضعف در عضلات، فلجی و یا ناهماهنگی مشخص میشود.

افراد مبتلا به اپراکسی قدرت عضلانی کافی و مناسبی دارند اما آسیب مغزی موجب مشکلاتی در برنامه ریزی فعالیت های حرکتی ماهرانه، هماهنگ و آزادی به وجود می آورد.

انواع آپراکسی گفتار در بزرگسالان:

انواع آپراکسی گفتار در بزرگسالان

سه نوع اپراکسی شامل: آپراکسی دهانی، اپراکسی اندام و اپراکسی کلامی که بر گفتار و ارتباط تاثیر می گذارند.

فرد دارای آپراکسی دهانی در اجرای حرکات غیر گفتاری آزادی عضلات دهان با مشکل رو به رو است. برای مثال فرد ممکن است قادر باشد به صورت غیر آزادی زبانش را برای لیس زدن بستنی بیرون بیاورد انا هنگامی که از او خواسته میشود تا وانمود کند که با زبانش یک بستنی را لیس بزند (ارادی) مشکلات برنامه ریزی آشکار می شوند.

آپراکسی اندام با مشکلاتی در حرکت ارادی پا ها و بازو ها مشخص میشود.  برای مثال ممکن است فرد مبتلا علیرغم قدرت عضلانی کافی در بالا بردن دستش برای خداحافظی یا نگه داشتن یک وسیله مشکل داشته باشد.

آپراکسی گفتار که به عنوان آپراکسی کلامی نیز شناخته می شود با ناتوانی در برنامه ریزی و اجرای فعالیت های ارادی برای تولید واج ها و واژه ها شناخته می شود. آپراکسی کلامی ممکن است به تنهایی و یا در ترکیب با اپراکسی دهانی و اندام رخ دهد.

علت شناسی و ماهیت آپراکسی گفتار:

اپراکسی گفتار در بزرگسالان اغلب در اثر آسیب عصب شناختی به نیمکره غالب مغز برای گفتار و زبان  (که در اغلب افراد نیمکره ی چپ می باشد ) به وجود می آید.

اپراکسی گفتار در بزرگسالان اغلب در اثر آسیب عصب شناختی به نیمکره غالب مغز برای گفتار و زبان  (که در اغلب افراد نیمکره ی چپ می باشد ) به وجود می آید.  هرچند همچنان در مورد مکان دقیق ضایعه بحث وجود دارد اما محتمل ترین مکان آسیب ناحیه بروکا در لوب فرونتال نیمکره ی چپ در نظر گرفته می شود. ضایعه ای که منجر به اپراکسی میشود یک ضایعه مجزا نیست و ممکن است قسمت های مختلفی از مغز در این آسیب در گیر باشند مانند آسیب به لوب اینسولا و لوب اهیانه.

شایع ترین دلیل آسیب عصب شناختی که به آپراکسی گفتار در بزرگسالان منجر میشود (در حدود ۵۸٪ بیماران ) سکته ی منفرد یک طرفه در نیمکره ی چپ میباشد.

سایر دلایل شامل :

  • آسیب به نیمکره ی چپ ناشی از تصادفات
  • ضربه ی حاصل از جراحی نیمکره ی چپ هنگام برداشتن تومور ، تخلیه خونریزی و …
  • تومور نیمکره ی چپ
  • تشنج
  • و …

ویژگی های مبتلایان به آپراکسی گفتار:

ویژگی های خاصی که با آپراکسی گفتاردر بزرگسالان همراه هستند از هر فرد به فردی دیگر متفاوت است و یا حتی برخی از مبتلایان تمامی علامت ها را نشان نمی دهند

ویژگی های خاصی که با آپراکسی گفتاردر بزرگسالان همراه هستند از هر فرد به فردی دیگر متفاوت است و یا حتی برخی از مبتلایان تمامی علامت ها را نشان نمی دهند.  خطاهای تولیدی گفتار که یا اپراکسی گفتار همراه هستند عمدتا بر تولید و نوای گفتار تاثیر می گذارند. شدت اختلال بسته به تاثیر آن بر ارتباط کلامی مراجع از خفیف تا عمیق درجه بندی می شود.

ویژگی های کلی افراد مبتلا به اپراکسی به صورت زیر خلاصه می شوند :

  • مراجع از مشکلات گفتاری خود آگاهی خوبی دارد و اغلب به خاطر خطاهایش شگفت زده و مایوس می باشد.
  • توانایی انجام حرکات ارادی متوالی در گفتار به طور ویژه تحت تاثیر قرار میگیرد.
  • گفتار خود کار و اتوماتیک مثل شمارش ، صلوات فرستادن ، گفتن الفبا از حفظ ، خواندن یک آهنگ آشنا و … کمتر از گفتار خود انگیخته یا گفتار ارادی تحت تاثیر قرار میگیرد.
  • خطا های گفتاری فرد مبتلا بسیار متغیر می باشد و ممکن است خطا های گفتاری متفاوت و متنوعی در تلاش های مجدد رخ دهد.
  • خطا های گفتاری
  • خطا های نوای گفتار
  • و…

درمان :

اولین قدم در درمان مراجعه ی سریع به یک گفتار درمان متخصص، آگاه و با تجربه در این زمینه می باشد که موجب حفظ زمان طلایی بیمار و پیشرفت هر چی بیشتر او میگردد.

هدف از درمان در آپراکسی گفتار در بزرگسالان به حداکثر رساندن تاثیر ، کارایی و طبیعی بودن گفتار می باشد که این امر با مراجعه سریع یه یک متخصص آسیب شناس گفتار و زبان حاصل می شود.

از اهداف درمان همچنین بازیابی یا جبران عملکرد های آسیب دیده یا اصلاح عملکرد هایی است که در گفتار طبیعی مورد نیاز است.از آنجایی که مهارت های مراجع فقط با تمرین مداوم می تواند ارتقا یابد در نتیجه تمرین های گفتاری نقش مهمی در درمان و افزایش مهارت ها دارند. درمان اغلب بر اساس سازماندهی متوالی از تکالیف ساده به پیچیده پیگیری می شوند.

اغلب توالی زیر در درمان و آموزش مد نظر میباشد:

اغلب توالی زیر در درمان و آموزش مد نظر میباشد
  • آموزش تولید صداهایی که بسامد وقوع بالاتری دارند.
  • آموزش تولید صداهایی که تحریک پذیرتر میباشند.
  • آموزش صدا ها در موقعیت آغازین واژه ها.
  • آموزش تولید واژه ها با توالی تک هجایی به سمت چند هجایی .
  • آموزش واژه ها با بسامد تولید بالا.
  • آموزش تولید و استفاده از واژه ها و کلمات عملکردی ، ارتباطی و معنا دار
  • و …

نویسنده: مهسا فرهمندپور  آسیب‌شناس گفتار و زبان

شما عزیزان می‌توانید برای ارزیابی و درمان کودک خود به گفتاردرمانی آنلاین کلینیک کاکادو مراجعه فرمایید.

همچنین پیشنهاد می‌کنیم از مطالب صوتی پادکست کاکادو نیز بهره ببرید.

منبع : assessment and treatment of articulation and phonological disorders in children

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *